محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
362
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
به نوح و پسرانش مبارك باد مىگويد و مىفرمايد : « از ميوهها برداشت كنيد و زياد استفاده كنيد ، و زمين را پر كنيد . » « 1 » و آيا ايمان و اعتراف ابراهيم نسبت به ارادهء الهى بهجز خيرات زمين به عنوان پاداش پذيرفته شده است ؟ « به ذاتم سوگند مىخورم ، پروردگار مىگويد ، همانا من به خاطر اينكه تو اين كار را كردى و تنها پسرت را نگاه نداشتى ، به تو مبارك باد ويژه مىگويم ، و نسل خود را هرچه بيشتر همچون ستارگان آسمان و شنهاى كنار دريا زياد كن ! تا نسل تو درب دشمنانش را وارث گردد . » « 2 » ، و از آن زمان اين افكار در نزد اولاد حضرت ابراهيم مأنوس گرديد ، و همين افكار جوهر عمل سلام و مبارك باد شد ، و از اينرو اسحاق به يعقوب با اين عبارات تبريك گفت : « بايد خداوند از بخشش آسمان و از چربى زمين و زيادى گندم و شراب به شما بدهد تا اجتماعات تو را بپرستند و قبايل تو را سجده كنند . » « 3 » و نيز پروردگار به اسرائيل ( يعقوب ) مىگويد : « ميوه بده ، و افزون كن ، امّت و جماعت امّتها از تو باشند و پادشاهان از صلب تو بيرون خواهند آمد ، و زمين را كه به ابراهيم و اسحاق دادم به تو مىدهم و پس از تو به ذرّيهء تو بخشندهترين زمين را خواهم داد . » « 4 » و سرانجام به موسى عليه السّلام مىرسيم كه هرگز كارى نمىكند ، جز رشد دادن خود هدف تا فرزندان اسرائيل را پند دهد و به ايشان اين دعوت الهى را منتقل مىكند : « و شما پروردگار ، يعنى خدايتان را مىپرستيد ، و او به نان و آبتان بركت مىدهد و بيمارى را از بين شما بر طرف مىكند ، در سرزمين تو سقطكنندهء جنين و نازا نخواهد بود ، ايّام خودت را كامل كن ، هيبت و جلال مرا پيش از خودت بفرست و بر تمام قبايل و بر تمام جوامعى كه برايشان وارد مىشوى ، سخت بگير تا از ميان بردارى . . . » « 5 » . آنگاه در مرحلهء ديگرى مىگويد : « هرگاه در واجبات من حركت كرديد و وصيتهاى مرا پاس داشتيد و آنها را به كار بستيد ، در آن حال باران شما را مىدهم و زمين غلّهاش را عطا مىكند و درختان باغها ميوههايشان را مىدهند و محصول كشاورزى شما به چيدن مىرسد و چيدهها به كشت مىپيوندد ، پس نانتان
--> ( 1 ) - سفر تكوين ، اصحاح سوم : 9 / 1 . ( 2 ) - همان : 22 / 16 / 17 . ( 3 ) - ر ك : سفر تكوين ، اصحاح : 27 ، جملهء 28 - 29 . ( 4 ) - همان : 35 / 11 - 12 . ( 5 ) - سفر خروج : 23 / 25 - 27 .